Dışişleri Bakanı Fidan: Yemen'de asker bulundurma kararımız yok
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Mekke Savunma İttifakı kapsamında Türkiye'nin Suudi Arabistan'a destek verdiğini ancak Yemen'de asker bulundurmaya dair bir karar alınmadığını belirtti.
Öne çıkanlar
- Türkiye'nin Yemen'de asker bulundurmasına yönelik alınmış bir karar bulunmuyor.
- Yurt dışına asker gönderilmesi için TBMM'den yetki alınması gerekiyor.
- Schengen vizesi başvurularında kabul oranı yüzde 85-86 seviyesinde seyrediyor.
- Türkiye-Afrika Ortaklık Zirvesi'nin aralık ayında Libya'da yapılması planlanıyor.
ANKARA –
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Mekke Savunma İttifakı'nın işleyişi ve Yemen'deki gelişmelere ilişkin değerlendirmesinde, Türkiye'nin Suudi Arabistan'ın savunmasına yönelik destek verdiğini ancak Yemen'de asker bulundurulmasına yönelik bir karar alınmadığını açıkladı. Fidan, Türkiye'nin bölgesel sorunların çözümünde işbirliğini ve kalıcı mekanizmalar oluşturulmasını önceleyen bir politika izlediğini ifade etti.
Mekke Savunma İttifakı'nın kurumsallaşma çalışmalarının sürdüğünü belirten Fidan, ittifak kapsamında temel kararların alındığını, askeri karargah ve sekretarya yapılanmasına ilişkin süreçlerin oluşturulduğunu aktardı. İttifakın önemli gündemlerinden birinin Yemen'deki gelişmeler olduğunu kaydeden Fidan, Suudi Arabistan'ın güvenliğine yönelik tehditlerin bölgesel işbirliğini gerekli kıldığını dile getirdi.
Mekke İttifakı'nda savunma sanayisi işbirliği
Bölgedeki sorunların önemli nedenlerinden birinin kalıcı ittifak sistemlerinin bulunmaması olduğunu belirten Fidan, Mekke İttifakı'nın temel ayaklarından birinin savunma sanayisi alanındaki işbirliği olacağını söyledi.
Türkiye'nin uzun süredir Suudi Arabistan'a savunma sanayisi ürünleri sattığını hatırlatan Fidan, ittifak kapsamında bu alandaki ortaklığın geliştirilmesinin hedeflendiğini kaydetti. Türkiye'nin kendi savunma teknolojilerini ve kabiliyetlerini geliştirdiğini belirten Fidan, bu imkanların hangi ülkelerle paylaşılacağının ekonomik olduğu kadar stratejik bir tercih olduğunu vurguladı.
Pakistan, Suudi Arabistan ve Türkiye'nin yanı sıra ilerleyen dönemde başka bölge ülkelerinin de katılımıyla ekonomik işbirliğinin geliştirilebileceğini ifade eden Fidan, Türkiye'nin mevcut politikasının Suudi Arabistan'ın savunmasına destek vermek olduğunu yineledi.
Savunma ittifakı kapsamında Türkiye'nin herhangi bir askeri operasyona katılımının otomatik biçimde gerçekleşmeyeceğini belirten Fidan, bunun için teknik ve hukuki süreçlerin işletilmesi gerektiğini söyledi. Yurt dışına asker gönderilmesi ve askeri görevlerin yürütülmesi için TBMM kararının gerekli olduğunu hatırlatan Fidan, Türkiye'nin farklı ülkelerdeki askeri varlığı için de Meclis'ten yetki alındığını kaydetti.
Trump, Şi ve Putin'in görüşmesi
ABD Başkanı Donald Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Çin'de gerçekleştirdiği üçlü zirveyi de değerlendiren Fidan, üç ülke liderinin bir araya gelerek küresel meseleleri ele almasının önemli olduğunu söyledi.
Uluslararası sistemin ekonomik, siyasi, teknolojik ve toplumsal güç dengeleri bakımından değiştiğine işaret eden Fidan, İkinci Dünya Savaşı sonrasında şekillenen düzenin bugünün koşullarını karşılamakta zorlandığını belirtti.
ABD'nin geleneksel müttefiklik ilişkilerini ve küresel sorumluluklarını yeniden değerlendirdiğini dile getiren Fidan, Washington yönetiminin özellikle Avrupa güvenliğine ilişkin yaklaşımında değişim yaşandığını ifade etti.
Üç liderin görüşmesinden kısa vadede kapsamlı bir girişim çıkmasını beklemediğini belirten Fidan, buna karşın nükleer güçlerin bir araya gelerek mevcut sorunların daha da büyümesini önlemeye yönelik görüşmeler yapmasının önemli olduğunu kaydetti. Görüşmenin Yalta Konferansı'na benzetilmesini ise abartılı bulduğunu söyledi.
ABD-İran anlaşması küresel ekonomi açısından önemli
Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmelere ilişkin değerlendirmesinde Fidan, taraflar arasında mesaj alışverişinin sürdüğünü ancak sürecin belirli bir tıkanıklık içinde bulunduğunu belirtti.
Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Muhammed bin Abdurrahman Al Sani ile de görüştüklerini aktaran Fidan, ABD ile İran arasında sağlanabilecek bir anlaşmanın yalnızca Hürmüz Boğazı'nın açılması açısından değil, küresel finansal sorunların hafifletilmesi bakımından da önem taşıdığını ifade etti.
Savaşın ve çözümsüzlüğün birçok ülke üzerinde ağır ekonomik yük oluşturduğunu kaydeden Fidan, diplomatik girişimlerin sonuç vermesi için çabaların sürdüğünü söyledi.
ABD ile ilişkilerde savunma sanayisi gündemi
Türkiye-ABD ilişkilerine de değinen Fidan, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump arasındaki temasların birçok konunun yönetilmesine ve bazı sorunların çözülmesine katkı sağladığını belirtti.
Savunma sanayisi alanındaki kısıtlamaların kaldırılması ve ikili ticaret hacminin artırılması konularında çalışmalar yürütüldüğünü aktaran Fidan, ABD yönetiminin yetkisi dahilindeki bazı gecikmelerin ortadan kalkmaya başladığını söyledi. Ancak yasayla düzenlenmiş konularda yönetimin hareket alanının sınırlı olduğunu ifade etti.
Türkiye'nin bölgesel politikalarının bazı çevreler tarafından ABD'de lobi faaliyetleriyle hedef alındığını savunan Fidan, İsrail ve Yunanistan lobilerinin Amerikan siyasetinde etkili olduğunu dile getirdi. Bu konuda siyasi iradenin bulunduğunu belirten Fidan, sürecin aşılması için çalışmaların devam ettiğini kaydetti.
Gazze'deki insani kriz derinleşiyor
Gazze'deki son duruma ilişkin değerlendirmesinde Fidan, ateşkes sürecine rağmen bölgedeki insani ihtiyaçların karşılanamadığını söyledi. Gıda girişinde kısmi ilerleme sağlansa da bunun yeterli olmadığını belirten Fidan, barınma sorununun da acil çözüm beklediğini vurguladı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın talimatıyla Türkiye'de deprem bölgesinde kullanılan konteynerlerin Gazze'ye gönderilmesi için AFAD, Kızılay ve diplomatların çalışma yürüttüğünü aktaran Fidan, İsrail'in konteynerlerin bölgeye girişine izin vermediğini ifade etti.
İnşaat malzemelerine yönelik kısıtlamaların konutların onarılmasını ve yeni barınma alanları oluşturulmasını engellediğini belirten Fidan, sel, fırtına ve soğuk havanın Gazze'deki koşulları daha da ağırlaştırdığını söyledi.
Gazze meselesini uluslararası platformlarda gündemde tutmaya devam edeceklerini vurgulayan Fidan, Türkiye'nin bu konudaki diplomatik girişimlerini sürdüreceğini kaydetti.
Suriye'de istikrar süreci devam ediyor
Suriye'deki gelişmelere ilişkin de konuşan Fidan, ülkede istikrarlı ancak zaman zaman yavaş ilerleyen bir süreç bulunduğunu belirtti. Savaşın yol açtığı yıkımın büyük olduğunu, kurumların ve sistemlerin yeniden oluşturulmasının zaman aldığını ifade etti.
Suriye ekonomisinin toparlanması ve nüfusun ülkeye dönüşü için uluslararası yaptırımların kaldırılmasının önemine işaret eden Fidan, Suriye yönetiminin bölgesel istikrarı gözeten bir tutum sergilediğini söyledi.
Suriye'deki gelişmelerin Türkiye'de yürütülen süreçle de bağlantılı olduğunu belirten Fidan, SDG meselesinin iki ülkedeki gelişmeleri etkileyen başlıklardan biri olduğunu dile getirdi.
İsrail'in güçlü komşular görmek istemediğini savunan Fidan, bölgedeki çatışmaların Suriye'nin toparlanmasını zorlaştırdığını ifade etti.
Karadeniz'deki ticari gemilere saldırı uyarısı
Karadeniz'de devam eden savaşın ticari gemileri de etkilediğini belirten Fidan, çatışmaların şiddetinin ve kapsamının giderek arttığını söyledi.
Türkiye'nin Rusya ve Ukrayna nezdinde girişimlerini sürdürdüğünü aktaran Fidan, vatandaşların bulunduğu gemilerin savaş bölgesine gitmemesi yönünde tavsiyede bulundu. Fidan, bölgede her gün gemilerin hedef alındığını ve tarafların ticari gemilere yönelik saldırı düzenleyebileceklerini açıkladığını kaydetti.
R4+E4 toplantısı Berlin'de yapılacak
Bölgesel sorunların çözümünde yeni diplomatik yöntemlere ihtiyaç duyulduğunu belirten Fidan, R4+E4 formatındaki görüşmelerin bu anlayışla oluşturulduğunu söyledi.
Türkiye'nin öncülüğünde yürütülen diplomatik girişimlerin farklı ülkeleri ortak meseleler etrafında buluşturduğunu ifade eden Fidan, Avrupa Dörtlüsü ile bölgesel dörtlünün İstanbul'da bir araya geldiğini, ikinci toplantının ise gelecek ay Berlin'de yapılmasının planlandığını açıkladı.
Fidan, bu platformlarda ülkelerin resmi müzakere süreçlerinin dışında daha açık ve serbest biçimde görüş alışverişinde bulunabildiğini belirtti.
Türkiye-Afrika Zirvesi aralık ayında Libya'da
Aralık ayında Libya'da düzenlenmesi planlanan Türkiye-Afrika Ortaklık Zirvesi'nin önemine değinen Fidan, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Libya'ya gerçekleştireceği ziyaretin sembolik açıdan da önemli olacağını söyledi.
Türkiye'nin Libya'nın hem batısı hem de doğusuyla ilişkilerini geliştirdiğini belirten Fidan, bu ilişkilerin ülkenin birliğine katkı sağlaması amacıyla kullanılmasının hedeflendiğini ifade etti.
Türkiye'nin Afrika ülkeleriyle savunma sanayisi alanındaki işbirliğini de geliştirdiğini kaydeden Fidan, bu ilişkilerin sömürgecilik veya hakimiyet kurma anlayışına değil, karşılıklı işbirliğine dayandığını vurguladı.
Schengen başvurularında kabul oranı yüzde 85-86
Schengen vizesi konusuna da değinen Fidan, 2025 yılında yaklaşık 1,2-1,3 milyon Türk vatandaşının vize başvurusunda bulunduğunu açıkladı. Başvuruların yüzde 85-86'sının kabul edildiğini, yüzde 14-15'inin ise reddedildiğini belirtti.
Avrupa'da aşırı sağın göç politikaları üzerinden hükümetler üzerinde baskı oluşturduğunu ve bunun vize uygulamalarını sıkılaştırdığını ifade eden Fidan, özellikle gençlerin ve öğrencilerin bu durumdan etkilendiğini söyledi.
Vize serbestisi için tamamlanması gereken bazı başlıkların bulunduğunu aktaran Fidan, ilgili kurumların çalışmalarını tamamladığını ve hazırlanan taslakların Avrupa Birliği ile teknik düzeyde görüşüldüğünü kaydetti.
Türkiye'nin bölgesel diplomasi girişimleri
Türkiye'nin bulunduğu stratejik havzalarda krizlerin önlenmesi ve bölgesel işbirliğinin güçlendirilmesi için farklı mekanizmalar geliştirdiğini belirten Fidan, ülkenin sahip olduğu etkiyi barış, istikrar ve refahın sağlanması yönünde kullandığını ifade etti.
Türkiye'nin bölgesel sorunların çözümünde daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiğini vurgulayan Fidan, krizler büyümeden harekete geçmeye ve yeni işbirliği modelleri geliştirmeye devam edeceklerini söyledi.
Fidan, Türkiye-Afrika Zirvesi hazırlıklarının yanı sıra G20 Liderler Zirvesi, NATO Dışişleri Bakanları Toplantısı ve Berlin'de yapılması planlanan R4+E4 görüşmelerinin de diplomasi gündeminde bulunduğunu belirtti.
Kaynak: BHA





